Cantar pastoril A ti, aldé mirandesa Un día de la tierra Lus nuesus nomes Cuandu paséi la ponte de Santa Catalina Dues lhénguas Al collazu muertu A Eva Loa al Príncipe Baltasar Carlos A la memoria de Jovellanos

Publicado por
León

Creado:

Actualizado:

Cayetano A. Bardón. De «Cuentos en dialecto leonés» 1397124194 San Juanicu, San Juanicu, ¡cuandu acabas de venire! soy pastore y guardu ugüeyas, tengu ganas de salire. Adiós, ugüeyas del alma, curdeirus del alma miya, Dios vus traya outru pastor, que vus dé meyor guarida. Que vus lleve monte abaxu, que vus traya monte arriba, a ruyer de la carqueixa, y a beber de l'augua fría, a ruyer la urz albar, que vus llene la barriga. José Francisco Fernandes. De «Miranda yê la mie tiêrra» 1397124194 Fustes bós, giênte de aldé, que an todas oucasiones cunseguistes mantener ls usos i tradiçones. Mesmo quando la cidade de bós fazie caçoada, cunserbestes siêmpre aquilho que la tradiçon mandaba. Bós sodes raiç i flor dun vivir i dun saber que yê tisouro speiçoso que nun se puôde perder. Quien fui que assi cunserbou este falar tan antigo? Nun fui la cidade, mas tu, aldeano, miu almigo! Nun falas un dialecto, mas lhiêngua, que muito bal, pus eilha yá se falaba antes de haber Pertual Reino Antiguo de Leon bos deixou este falar, anquanto sue própia lhiêngua l tiêmpo fizo acabar. 1397124194 Xuan Bello. De «Pantasmes, mundos, llaberintos» 1397124194 Pol branu, xuliu alantre baxo un cálidu sol de fierru, dacuando touve contigo en Miranda¿ Saliendo de los tous llabios les palabres de Lleón, como abeyes [n'esnalíu, prestaben y tamién mancaben escambroses como la llembranza d'un vieyu amor En Miranda, un día de la tierra, touve contigo, de manes dades, sintiéndote falar de couses qu'un sol de muertos alluma agora, eiquí, tan llonxe, nu mieu cuartu, [n'Astorga... Hai d'esto un añu... dous años... bien d'años... Tantos años: nun pensara que foren tantos... Tantos soles de magar entós: tanta palabra queimada, tanta xelada mentira despuéis de perdete, en Miranda. ¿Ou tas güei, pequena mía, y con quién? ¿Seique sola, colos güeyos nidios mirando la nueiche, nu tou cuartu, allí, aínda, na tierra de Miranda? Eva González. De «Brañas d'antanu ya xente d'anguanu» Nun s'atoupa neste mundu una tsingua tan guapina que la nuesa, nuesa fala, nuesa falietsa dulcina. La que partsamus aiquí na nuesa guapa tierrina nuesus vatses tan furmosus tudita la xentiquina Si non, amirái lus nomes: las Rosas fonun Rusinas, lus Manolus Manulines ya las Josefas Pepinas Franciscus, Xicus, Pachines, las Águedas, Aguidinas, Xuaquín yía Xuaquinín ya las Xuanas son Xuaninas. Bernardu yía Bernardín, Adelaida, Delaidina, Caitanu yía Caitanín, Catalina, Catuxina Ánxel siempres Anxelín, las Manuelas, Manulinas, Pepe, Xepe ya Xipín, las Franciscas son Xiquinas. Las Cándidas, Candidinas, Inés, siempres Inesina, lus Marcus fonun Marquinus ya Marías, Mariínas Dumingu yera Minguín ya Cesaria, Cesarina, Antonio foi Antunín ya Felicidá, Felina. Eduardo, Dugardín ya Dulores, Dulurinas, Pedru yía Periquín, Pilares son Pilarinas. Emilianu, Milianín ya Tumasa, Tumixina, Grigoriu foi Grigurín, las Antoñas, Antuninas. Lus Carlus yeran Carlinus ya Susana, Susanina, Saturninu, Saturnín ya las Dumingas, Minguinas (...) Las palombas, palumbinas, las páxaras, paxarinas, las curderas, curdeirinas, gulundrinas, andurinas Las nenas fonun neninas ya las mozas muciquinas, las casadas, casadinas ya las viechas, viechiquinas (...) ¡Qué falax amurusín! ¡Qué cousas cariñusinas! ¡Qué guapinos nuesos nomes! ¡Qué furmosura de tsingua! Padre Galo (Fernán Coronas) 1397124194 Cuandu paséi la ponte de Santa Catalina cun vuelu de palombas ya voces d'alegría cercóume una bandada de rápidas gavinas. Quiciás lus suenus yaran d'ilusión perdida que subre'l falaxe marmurador venían cruciando'l mar sin pontes dende remota isla. La paz ya lus marmurius de la ciudá festiva Lus cantus aclaraban del mar ya de la ría ya'l claru firmamentu cun paz serena y llimpia facía más azul las ondas azulinas cuandu paséi la ponte de Santa Catalina. Amadeu Ferreira (Francisco Niebro). De «Cebadeiros» 1397124194 Andube anhos a filo cula lhéngua trocida pula oubrigar a salir de l sou camino i tener de pensar antes de dezir las palabras ciertas: ua lhéngua naciu-me, comi-la an merendas, bebi-la an fuontes i rigueiros outra ye çpoijo dua guerra de muitas batailhas. Agora tengo dues lhénguas cumigo i yá nun passo sin ambas a dues. Stou siempre a trocar de lhéngua meio a miedo cumo se fura un caso de bigamie. Ua sabe cousas que la outra nun conhece ríen-se ua de la outra fazendo caçuada i a las bezes anrábian-se afuora esso dan-se tan bien que sonho nas dues al miesmo tiempo. Hai dies an que quiero falar ua i sale-me la outra. Hai dies an que quedo cun ua deilhas tan amarfanhada que se nun la falar arrebento. Hai dies an que se m'angarabátan ua an la outra i apuis bótan-se a correr a ber quien chega purmeiro i muitas bezes acában por salir ancatrapelhadas ua an la outra i a mi dá-me la risa. Hai dies an que quedo todo debelgado culas palabras por dezir i ancarrapito-me neilhas cumo ua scalada i deixo-las bolar cumo música cul miedo que anferrúgen las cuordas que las sáben tocar. Hai dies an que quiero bertir ua pa la outra mas las palabras scónden-se-me i passo muito tiempo atrás deilhas. Antre eilhas debíden l miu mundo i quando pássan la frunteira sínten-se meio perdidas i fártan-se de roubar palabras ua a la outra. Ambas a dues pénsan mas hai partes de l coraçon an que ua deilhas nun cunsigue antrar i quando s'achega a la puorta pon l sangre a golsiar de las palabras. Cada ua fui porsora de la outra: l mirandés naciu purmeiro i you afize-me a drumir arrolhado puls sous sonidos calientes cumo lúrias i ansinou l pertués a falar guiando-le la boç; l pertués naciu-me an la punta de ls dedos i ansinou l mirandés a screbir porque este nunca tube scuola para adonde ir. Tengo dues lhénguas cumigo dues lhénguas que me fazírun i yá nun passo nien sou you sin ambas a dues Llorienzu Novo Mier 1397124194 Triaste pela vida ensin sentite, tal qu'una soma que s'esnidia en suelu, y dexástila un día ente los díes ensin facer argüellu. Fuxisti nesa hora en que la llume, al riesgar l'alborciada, faise fuebu; dexasti de suañar nesi menutu en que s'esñiza'l sueñu. Rabuñóte la muerte y el sollutu, que foi ansí el to postrer alientu, féxose en to gargantia, ya ensin quexes, un sospiru de xelu. Yá nun hai na to ánima adurmía, d'hores que colaron el recuerdu: les páxines del llibru de to vida peslláronse en silenciu. La paz llegóse a ti y, endolcando, en esplumes de ñube'l to cuerpu, punxo sos manes enes tos mexelles y adurmióte nel tiempu. Y el to espíritu, en viaxe sin orielles, riba la mar, en esnalar etenru, foise pel cielu azul, haza mui lloñe, p'algamar un lluceru. 1397124194 Roberto González-Quevedo. De «Pan d'amore» 1397124194 Siempres m'alcordaréi de ti. Siempres. En pasando mil ya mil outuenos. Cuandu yá nun haiga andurinas. Cuandu you viva no suenu d'una nuble. Siempres m'alcordaréi de ti. Manuel de Herrera Gallinato (Año 1629) 1397124194 Señor Ry Dios vos mantienga y a ñuesa Ryna a demas pues que tal fiyo ños das que sigros de vida tienga. verés ya como ño escapa nin Turco, nin lluteriano, porque empues qu' stá crestiano muy fuerte boraco tapa. Ño habrá Moro que ño estripe, heyquí que esguetando van que todos tembrando están del cachorro de Helipe. gran regociyo fará en la Corte vuesa yente, mas buen rey paraime miente ñel regociyo dacá. Ño ha quedado, ño pardius, en Sayago, Sayagués que ño vos faga entremés porque vus llu guarde Dius. La ñobre ñiversidad della vuesa Sallamanca ño vos anda endebre y manca que, Pardius, ballente está. Teodoro Cuesta (siglo XVIII) 1397124194 Si fora quitar muezques a un focetu, o semar o coyer fabes o arveyos; si como toscu so, fora discretu, y toviés d'estudiar fartos los gueyos; si la cencia (que falta) a lo paletu -y pegase un calón, mozos y vieyos palmiaren y non vieren del pazguatu que fai de don Gaspar isti retratu. Homilde, sabiu, ñoble, bon cristianu, xenerosu, xentil, fiel, caballeru; bonu a carta cabal, senciellu y llanu, ídolu sepo ser del mundu enteru: de los probes padrín, cual ñaide humanu con cebera, conseyos y dineru más llantos enxugó que cien cascaes d'agua arrastren consigo desbordaes. Yera so voz dulcísima xiblata y al falar de so patria, entusiasmáu, el mesmu Cicerón sólo una rata en concencia non más yera a so llau; vasallu del deber falaba en plata que ansí cumple al que ñaz y muer honráu, non como agora faen los mandones qu'un día dicen pares y otru... nones. ¡Probe de mí! Sin pizca de talentu ¿cómo s'atreve a prenunciar mio llabiu to nome ¡oh gran patriciu! que portentu foste del universu polo sabiu? Mas, ¡carape!, ye tantu'l mio contentu de ñacer to paisanu, que l'agraviu m'habrás de perdonar, que l'alma mía trasvierte al recordate d'allegría. Xixón, tacina d'oru, foi so cuna; allí vio l'anxelín la lluz primera... ¡Cuántos pueblos-y envidien so fortuna pos tienra madre ye de tal llumbrera! Non hai alma viviente allí, dinguna, que al nombrallu lo faiga con montera: y al cellebrar so santu, de contentu mil y mil ixuxús llancien al vientu. La muerte, con sos recies gadañaes calabre d'illi fexo... pero'l muertu vive agora a la par en mil ciodaes, por más que nel sepulcru lu veis yertu; los qu'asturianos semos, sos bondaes pagaremos gritando de conciertu, bendiga de so castra los retueyos el Siñor, y nos dexe velos vieyos.

Cargando contenidos...